• Zoeken

Veel gestelde vragen

Onderstaande lijst bevat een verzameling van een aantal veel gestelde vragen. Staat uw vraag er niet bij of heeft u aanvullende informatie nodig? Stuur een mail naar de helpdesk van het team rookvrijschoolterrein.

Het ministerie van Volksgezondheid (VWS) wil bereiken dat de jeugd minder gaat roken. Het beleid is erop gericht op beginnen met roken door jongeren te voorkomen en het ongewenst meeroken door de jeugd te beperken. Hiervoor is in de Tabaks- en rookwarenwet (artikel 8) opgenomen dat sinds 2014 geen tabak verkocht mag worden aan jongeren onder de 18 jaar.
Ook het verbod op roken in openbare ruimten, waaronder instellingen voor onderwijs, staat in de Tabaks- en rookwarenwet (art. 10, par. 5).
In 2016 is de wet uitgebreid met het amendement van Dik-Faber, dat per 2020 van kracht wordt. Vanaf 1 augustus 2020 is er een verbod om op de schoolterreinen te roken.
Het ministerie van VWS heeft in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) de regelgeving vastgelegd.

Roken en meeroken zijn de belangrijkste bronnen van gezondheidsverlies in Nederland. Rokers sterven gemiddeld tien jaar eerder dan niet-rokers.
Hoe jonger jongeren zijn als ze beginnen met roken, hoe groter de kans dat zij hun leven lang verslaafd blijven. Rookvrije onderwijsterreinen helpen jongeren om een gezonde keuze te maken.
Bovendien draagt een rookvrij onderwijsterrein bij aan het voorkomen van ongewenst meeroken door andere kinderen en jongeren.

Scholen vinden het belangrijk om jongeren een gezonde leeromgeving te bieden en willen graag het goede voorbeeld geven.

 

Vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport start in het voorjaar 2020 een communicatietraject. Dit traject wordt nu (februari 2020) voorbereid.

Om de niet-roken norm kracht bij te zetten moet het rookverbod 24 uur per dag, 7 dagen per week ingesteld en aangeduid zijn. Op deze manier maakt de onderwijsinstelling duidelijk dat het rookverbod te allen tijden geldt. Wat betreft handhaving dient het rookverbod gehandhaafd te worden tijdens gebruikstijden van het gebouw en het bijbehorende terrein. Dit geldt ook op tijden wanneer het gebouw voor andere doeleinden dan onderwijs wordt gebruikt. Een voorbeeld hiervan is dat een vereniging (delen van) het gebouw huurt na schooltijd.

 

Het rookverbod op alle onderwijsterreinen geldt voor tabaksproducten. Volgens de Tabakswet zijn tabaksproducten de producten die geconsumeerd kunnen worden en die, al is het slechts ten dele, bestaan uit tabak, ook indien deze genetisch gemodificeerd zijn.
In het Nationaal Preventieakkoord zijn onlangs afspraken gemaakt over het uitbreiden van het rookverbod met het gebruik van de e-sigaret met en zonder nicotine, en aanverwante producten die gezondheidsschade veroorzaken. Op het moment dat een wetswijziging in de Tabakswet over dit onderwerp in werking treedt, zal die ook consequenties hebben voor het rookverbod dat op basis van de nieuwe regelgeving (de Algemene Maatregel van Bestuur) geldt voor onderwijsterreinen. Tot die tijd kan een onderwijsinstelling in ieder geval zelf aanvullende (huis)regels stellen over de producten waarvoor het rookverbod in gebouwen en op de terreinen geldt, zoals bijvoorbeeld ook het verbieden van het roken van e-sigaretten.

Concrete stappenplannen (po, vo en mbo) en ondersteunende materialen vindt u op deze website. Ook kan de hulp van een Gezonde School-adviseur worden ingeschakeld. Contactgegevens van een Gezonde School-adviseur bij u in de regio vind je hier.

Over het algemeen geeft een school of onderwijsinstelling dit bij de ingang(en) van het terrein en op het terrein zelf aan. Bijvoorbeeld met 1 of meerdere borden en/of stoeptegels. Meer informatie over het bestellen van borden met korting en andere materialen, vind je hier.

Bovendien kan een onderwijsinstelling het rookvrije terrein opnemen in haar beleid en reglement, het vermelden in de school- of studiegids en op de website. Communicatie over het rookvrije school- of onderwijsterrein - voorafgaand aan de datum van invoering - biedt ook gelegenheid om te informeren. Denk hierbij aan leerlingen/studenten, ouders, bezoekers en eventuele andere organisaties die van de locatie gebruik maken.

 

Gaat het om het primair onderwijs, voortgezet onderwijs of middelbaar beroepsonderwijs? In dat geval kunt u terecht bij uw Gezonde School-adviseur. Een overzicht van de adviseurs kunt u hier vinden. Gaat het om hoger onderwijs? Afhankelijk van uw vraag kunnen wij een telefonische afspraak maken. Stuur hiervoor een mail naar de helpdesk van rookvrij schoolterrein.

 

Er is een toolkit beschikbaar met voorbeelden van andere onderwijsinstellingen. U kunt hierbij o.a. denken aan een beleidsstuk, een communicatieplan, checklists, inventarisaties, een (aanspreek)protocol, huisregels en een klachtenprocedure.  Heeft u eigen voorbeelden of aanvullingen? Graag plaatsen wij deze. U kunt een mail sturen aan rookvrijschoolterrein@trimbos.nl, dan nemen we contact met u op.

 

Voor scholen en gemeenten is het regelmatig een vraag hoe ze naast het rookvrij maken van het schoolterrein, ook de directe omgeving van het schoolplein rookvrij kunnen krijgen. In dit document staat op een rij welke stappen gemeenten met de huidige wet- en regelgeving kunnen maken.  Ook wordt er een blik vooruit geworpen op toekomstige wetgeving, zoals de Omgevingswet die over een paar jaar van kracht gaat.

Lees ook de Q&A's over Rookvrije openbare buitenruimtes.

 

U heeft een rookvrij terrein ingesteld en dat moet ook omdat het een nieuwe wettelijke maatregel is. Daar moeten leerlingen en studenten zich aan houden, maar ook personeel, ouders, bezoekers en leveranciers. Het maakt hierbij niet uit of een kind van zijn ouder(s) wel mag roken. Het is van belang om dit aan ouders goed uit te leggen. Buiten het terrein kunt u niet verbieden om in het openbaar te roken. Maar u kunt wel verzoeken om dit niet in het zicht van het schoolterrein te doen en geen overlast in de naaste omgeving van de school te veroorzaken. Het aangaan van het gesprek hierover is nodig als dit weerstand oproept, problemen geeft of als er klachten uit de buurt komen. Bewaar vooral het geduld bij deze gesprekken, neem de ander serieus en spreek de ander op een positieve manier aan. Bekijk ook het filmpje over hoe je een roker zou kunnen aanspreken.

 

Het is niet raadzaam om asbakken te plaatsen aan de rand van het terrein. Met het rookvrije terrein stelt men een gezonde sociale norm. Plaatsing van asbakken aan de rand geeft toch de indruk dat roken ondersteund wordt. Goed om te weten dat net buiten het terrein de openbare ruimte begint en deze grond van de gemeente is. Hier mag uw school geen asbakken of asbaktegels plaatsen. Tenzij dit met de gemeente geregeld is.

De bedrijven en organisaties waar studenten stages lopen zijn geen onderwijsinstellingen en vallen niet onder de regelgeving voor onderwijsinstellingen. Het rookverbod geldt niet op hun terrein, tenzij zij zelf een rookverbod hebben ingesteld. Uitzondering vormen stagebedrijven die tegelijkertijd zelf een onderwijsinstelling zijn.

 

Als leerlingen buiten uw terrein zijn, geldt daar geen rookverbod en hoeft u ook niet te handhaven op een rookverbod. Maar als school wilt u dat uw leerlingen geen overlast veroorzaken in de buurt en bij de ingang van het terrein. Inventariseer waar de leerlingen gaan staan en of er een handiger plek is om ze naartoe te verwijzen en bespreek dit met ze. U kunt leerlingen vragen om lopend hun sigaret te roken en het peukenafval mee te nemen. Dat kan al overlast in de buurt voorkomen. Daarnaast kan het een aanleiding zijn om een vriendelijk advies te geven om te stoppen met roken, dat kan bijvoorbeeld door te verwijzen naar ikstopnu.nl of stopstone.nl. Spreek de leerlingen op een positieve manier aan en vraag ook of ze zelf een voorstel hebben om dit op te lossen. Zorg ook dat de buurt weet bij wie ze zich met een klacht kunnen melden en regel intern wie de klacht behandelt en contact hierover onderhoudt.
Uw school heeft misschien eerder overlast van leerlingen in de buurt gehad, die niet ontstond door het rookverbod, maar door iets anders. Hoe heeft de school toen gehandeld? Welke stappen zijn toen genomen? Hoe is er omgegaan met de klachten uit de buurt? Mogelijk kunt u deze ervaring gebruiken om nu de overlast door roken tegen te gaan.

 

Een school kan het beste in gesprek gaan met deze ouders, goede voorlichting geven over het nut en de noodzaak van een rookvrij schoolterrein en ook uitleggen dat ‘zien roken’ leerlingen later eerder doet roken. Draagvlak creëren voor een rookvrij schoolterrein, onder andere bij ouders, is voorafgaand aan de invoering van een rookvrij schoolterrein noodzakelijk. Maak ouders bewust van het feit dat ‘zien roken, doet roken’. Het verzoek aan ouders is om leerlingen rookvrij te brengen en op te halen. De school kan - bijvoorbeeld samen met de ouderraad - extra aandacht geven aan dit verzoek en in gesprek gaan met de ouders. Besteed als school aandacht aan de communicatie over het rookvrij brengen en halen, bijvoorbeeld via een nieuwsbrief, website, social media of bijeenkomsten met ouders.

 

Ga op tijd het gesprek aan met rokende medewerkers. Betrek rokers ook in de voorbereidingen van het instellen van het rookverbod. Dit vergroot ook bij hen het draagvlak. Communiceer duidelijk met rokers wat het rookverbod inhoudt en dat ze alleen buiten het onderwijsterrein, uit het zicht, nog kunnen roken. Natuurlijk kan er weerstand zijn bij rokend personeel, luister daar vooral ook naar. Maar probeer toch het roken bij de medewerkers te ontmoedigen en bied hulp aan bij het stoppen met roken.

 

In de Tabaks- en rookwarenwet staat dat werknemers recht hebben op een rookvrije werkplek. De werkgever is hier verantwoordelijk voor en moet ervoor zorgen dat de wet nageleefd wordt.  Een werkgever mag wel besluiten een rookruimte voor personeel in te richten, maar hij is hiertoe niet verplicht. Zo’n rookruimte moet wel aan allerlei eisen voldoen. Lees hier verder.

In september 2019 is de Hoge Rechter tot het oordeel gekomen dat het toestaan van rookruimten in horeca in strijd is met het WHO-kaderverdrag inzake tabaksontmoediging. In het Nationaal Preventieakkoord staat dat rookruimten in (semi)-publieke en openbare gebouwen uiterlijk juli 2022 worden gesloten. Staatssecretaris Blokhuis heeft naar aanleiding van deze rechtszaak er voor gekozen om nog aanwezige rookruimtes in deze gebouwen in 2021 te sluiten. De overheid heeft een voorbeeldrol in deze en met het vervroegen van deze datum wordt het gat tussen het sluiten van de rookruimtes tussen verschillende sectoren kleiner. Afhankelijk van de snelheid van het wetgevingsproces zal er nog een exacte datum gekozen en gecommuniceerd worden.
De ervaring van scholen in het po, vo en ook mbo hebben laten zien dat het goed werkt om alle rookmogelijkheden, ook voor personeel, te beëindigen met de invoering van een rookvrij terrein.

Aan de Gezonde school adviseur in uw regio kunt u vragen welke ervaringen andere scholen hebben in het po, vo en mbo. Misschien is een bijeenkomst met andere scholen een idee om ervaringen uit te wisselen en gebruik te maken van elkaars ideeën en oplossingen?

 

De hoogte van de boetes zijn vastgelegd in de bijlage van de Tabaks- en rookwarenwet. Het begint bij €600 en het kan oplopen tot €4.500. Deze boetes gelden voor 2020.

Onder categorie D vallen overtredingen van het bepaalde bij of krachtens artikel 10, eerste en tweede lid.
Overtredingen van het bepaalde bij of krachtens artikel 10, eerste of tweede lid, worden bestraft met een bestuurlijke boete van €600. Dit bedrag wordt verhoogd tot:

  • €1.200 indien de natuurlijke persoon aan wie of de rechtspersoon waaraan de overtreding kan worden toegerekend voor een soortgelijke overtreding eerder is beboet en er nog geen twee jaar zijn verlopen sinds die eerdere bestuurlijke boete onherroepelijk is geworden.
  • €2.400 indien binnen drie jaar na het onherroepelijk worden van de bestuurlijke boete voor de eerste overtreding, een soortgelijke overtreding voor de derde maal wordt begaan.
  • €4.500 indien binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van de bestuurlijke boete voor de eerste overtreding, een soortgelijke overtreding voor de vierde maal wordt begaan.

Op jongeren.rokeninfo.nl staat informatie voor jongeren met video’s, testjes en een game.

Helder op School, het preventieprogramma voor roken, alcohol en drugs in het onderwijs, heeft lesprogramma’s voor leerlingen en studenten. Meer informatie op helderopschool.nl.

 

Via een mail aan de helpdesk van rookvrij schoolterrein, kunnen wij of een Gezonde school adviseur kijken of we u in contact kunnen brengen met een school die al ervaring heeft met het rookvrij maken van het terrein.

 

Er is een jpg-bestand beschikbaar van het logo van de Rookvrije Generatie. Voor een eps bestand kunt u contact opnemen via info@rookvrijegeneratie.nl.

Met derdehands rook bedoelen we de stoffen die tijdens het roken neerdalen in de omgeving en achterblijven nadat een roker klaar is met roken. Deze stoffen kunnen op een later moment weer in de lucht terecht komen, waarna men deze weer inademt. Iemand kan de stoffen ook via de mond of huid binnenkrijgen door met derdehands rook vervuilde objecten te eten of aan te raken. Derdehands rook verschilt van meeroken (tweedehands rook). Bij meeroken krijg je tabaksrook binnen die eerder door de roker is ingeademd of die rechtstreeks van de sigaret af komt. Derdehands rook ontstaat doordat deze twee stromen tabaksrook neerdalen in de omgeving en op een later moment weer opgenomen worden. Daar waar de blootstelling aan tabaksrook bij meeroken relatief kort en groot is, is de blootstelling bij derdehands rook langdurig en van een lagere intensiteit. Meer informatie lees je in deze factsheet.

Aanspreken

Bekijk dit filmpje over hoe u een roker zou kunnen aanspreken op een rookvrij onderwijsterrein!

Hoe spreekt u een roker aan?

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.